
ભારતીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય હોકીમાં પંજાબનું મોટું યોગદાન રહ્યું છે, પરંતુ પ્રથમ વખત આ રાજ્યને એશિયાની ટોચની હોકી સ્પર્ધામાં એકસાથે અનેક દેશોની રાષ્ટ્રીય ટીમોની યજમાની કરવાની તક મળી છે.
પંજાબના મેદાનો અને ખાસ કરીને હોકી સ્ટેડિયમોમાં ઢોલના તાલ, ભાંગડા અને ગિદ્ધાના નાદ ગુંજી રહ્યા છે. સરહદી રાજ્ય પંજાબે મલેશિયા, જાપાન, ચીન, દક્ષિણ કોરિયા અને બાંગ્લાદેશની ટીમોનું ઉત્સાહભેર સ્વાગત કર્યું છે. હોકીથી સંબંધિત આ રાજ્યમાં પ્રથમ વખત FIH દ્વારા પ્રાયોજિત આંતરરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટ યોજાઈ રહી છે.
27 ઓક્ટોબરથી જલંધરના ઓલિમ્પિયન સુરજીત સિંહ હોકી સ્ટેડિયમમાં એશિયાની છ ટોચની ટીમો વચ્ચે જોરદાર મુકાબલા શરૂ થશે. પાકિસ્તાન સિવાયની આ છ ટીમો નવમી હીરો એશિયન ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી હોકી ટુર્નામેન્ટમાં ખિતાબ જીતવા માટે મેદાનમાં ઉતરશે.
ભારત અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે હોકીમાં પંજાબનું મોટું યોગદાન રહ્યું છે. તેમ છતાં, એશિયાની આટલી મોટી ટુર્નામેન્ટમાં એક જ સ્થળે અનેક દેશોની રાષ્ટ્રીય ટીમોની યજમાની કરવાનો અવસર રાજ્યને અગાઉ ક્યારેય મળ્યો નહોતો.
આ ટુર્નામેન્ટ બે તબક્કામાં યોજાશે. પ્રથમ તબક્કામાં છેય ટીમો રાઉન્ડ રોબિન લીગ ફોર્મેટમાં એકબીજા સામે રમશે. લીગના તમામ મુકાબલા જલંધરના ઓલિમ્પિયન સુરજીત સિંહ હોકી સ્ટેડિયમમાં રમાશે.
બીજો અને અંતિમ તબક્કો મોહાલીના ઓલિમ્પિયન બલબીર સિંહ હોકી સ્ટેડિયમમાં યોજાશે. આ તબક્કામાં લીગ રાઉન્ડ દરમિયાન ટીમોએ મેળવેલા રેન્કિંગના આધારે મુકાબલા નક્કી થશે અને અંતિમ સ્થાન નક્કી કરવામાં આવશે.
લીગ રાઉન્ડમાં પાંચમા અને છઠ્ઠા સ્થાને રહેલી ટીમો અંતિમ ક્રમ નક્કી કરવા માટે રમશે, જ્યારે ટોચની ચાર ટીમો સેમિફાઇનલમાં પ્રવેશ કરશે. સેમિફાઇનલમાં હારેલી બંને ટીમો બ્રોન્ઝ મેડલ માટે ટકરાશે, જ્યારે વિજેતા ટીમો 5 નવેમ્બરે ફાઇનલમાં સુવર્ણ ચંદ્રક અને ચેમ્પિયનશિપના ખિતાબ માટે મુકાબલો કરશે.
પંજાબમાં કબડ્ડી પછી હોકી સૌથી લોકપ્રિય રમતોમાંની એક છે. રાજ્યનો ખંડીય અને આંતરખંડીય સ્તરે હોકીમાં સિદ્ધિઓનો સમૃદ્ધ ઇતિહાસ રહ્યો છે. જોકે, બહુદેશીય આંતરરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટની યજમાની કરવાની તક રાજ્યને ભાગ્યે જ મળી છે.
ભારતીય હોકીમાં પંજાબનું સૌથી યાદગાર યોગદાન 1975માં જોવા મળ્યું હતું. તે સમયે પંજાબમાં જ્ઞાની ઝૈલ સિંહના નેતૃત્વ હેઠળની કોંગ્રેસ સરકારે કુઆલાલંપુરમાં યોજાનારા ત્રીજા FIH હોકી વર્લ્ડ કપ માટે ભારતીય ટીમની તૈયારીની જવાબદારી લીધી હતી.
પંજાબ સરકારે ખેલાડીઓની તાલીમ માટે પંજાબ યુનિવર્સિટીનાં લીલાછમ મેદાનો ઉપલબ્ધ કરાવ્યાં હતાં. આ ઉપરાંત, મહિલા ખેલાડીઓ માટે નવા શરૂ કરાયેલા હોસ્ટેલનો ઉપયોગ ભારતીય ટીમના સંભવિત ખેલાડીઓને રહેવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
ટીમની કમાન ત્રણ વખતના ઓલિમ્પિક સુવર્ણ ચંદ્રક વિજેતા બલબીર સિંહ અને હોકીના મહાન કોચ ગુરચરણ સિંહ બોધીના હાથમાં સોંપવામાં આવી હતી. પંજાબ યુનિવર્સિટીના શારીરિક તંદુરસ્તી નિષ્ણાત ડૉ. એસ.એસ. ગિલને પણ ખેલાડીઓની ફિટનેસ અને સ્વાસ્થ્યની દેખરેખની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.
પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ એજ્યુકેશન એન્ડ રિસર્ચ (PGIMER)ના ડૉક્ટરોને ખેલાડીઓની તબીબી સારવાર અને સામાન્ય સ્વાસ્થ્યની દેખરેખ માટે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે નેહરુ હોસ્પિટલના ડેપ્યુટી મેડિકલ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ડૉ. રાજિન્દર કાલરાને ભારતીય ટીમની તબીબી દેખરેખ માટે જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.
આ તૈયારીઓનું પરિણામ ઐતિહાસિક રહ્યું હતું. ભારતે વર્લ્ડ કપમાં બ્રોન્ઝથી સિલ્વર અને ત્યારબાદ કુઆલાલંપુરમાં સુવર્ણ ચંદ્રક સુધીની સફર પૂર્ણ કરી હતી. 1964ના ટોક્યો ઓલિમ્પિકમાં સુવર્ણ ચંદ્રક જીત્યા બાદ ભારતીય હોકીનો દેખાવ નબળો પડવા લાગ્યો હતો. 1975ના વર્લ્ડ કપની જીતે આ રમતના ઇતિહાસમાં એક નવો અધ્યાય ઉમેર્યો હતો. ત્યારથી ભારત વર્લ્ડ કપમાં ફરી પોડિયમ પર સ્થાન મેળવી શક્યું નથી.
હવે જલંધર અને મોહાલીને નવમી હીરો એશિયન ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફીના સહયજમાન તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યાં છે. આ વખતે પણ પંજાબ સરકારે ટુર્નામેન્ટને પ્રાયોજિત કરવા માટે આગળ આવી છે.
જોકે, કેટલાક લોકો આ નિર્ણયને રાજકીય કવાયત તરીકે જોઈ રહ્યા છે. રાજ્યમાં આવતા વર્ષની શરૂઆતમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. આ દલીલના સમર્થનમાં તેઓ અન્ય રાજ્યોનાં ઉદાહરણો આપે છે, જેમણે છેલ્લા એક દાયકાથી વધુ સમય દરમિયાન વિવિધ FIH ટુર્નામેન્ટની યજમાની કરી છે.
જલંધરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક ન હોવાથી ભાગ લેનારી ટીમોએ પંજાબ પહોંચવા માટે અમૃતસર અને ચંડીગઢનાં હવાઈમથકો પસંદ કર્યાં હતાં.
તમામ ખેલાડીઓનું પરંપરાગત ભાંગડાની ટીમો સાથે ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. ખેલાડીઓ અને ટીમના અધિકારીઓને ભારતીય પરંપરાગત પોશાક તથા ફુલકારી સહિતની હસ્તકલાની વસ્તુઓ ભેટમાં આપવામાં આવી હતી.
યજમાન ભારતને આ ટુર્નામેન્ટનું પ્રબળ દાવેદાર માનવામાં આવે છે. રાઉન્ડ રોબિન લીગના દરેક દિવસની છેલ્લી મેચ ભારત રમશે. આયોજકોએ ટિકિટ રાખવાનો નિર્ણય કર્યો નથી, એટલે દર્શકોને મફતમાં મેચ જોવા મળશે. જોકે, સ્ટેડિયમમાં પ્રવેશ માટે દર્શકોએ ઓનલાઇન પોતાની મફત બેઠક બુક કરાવવી પડશે.

No comments yet
Comments are closed.